วันสงกรานต์

วันสงกรานต์ตรงกับวันที่ 13 เมษายนของทุกปี ซึ่งเป็นวันเริ่มต้นเทศกาลปีใหม่ตามประเพณีไทยและเป็นวันหยุดราชการสำคัญทั่วประเทศ นอกจากจะเป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองและกลับภูมิลำเนาของคนไทยแล้ว วันนี้ยังได้รับการกำหนดให้เป็นวันผู้สูงอายุแห่งชาติอีกด้วย

คำว่า 'สงกรานต์' มีที่มาจากภาษาสันสกฤตว่า 'สงฺกฺรานฺติ' หมายถึง การเคลื่อนย้ายหรือการก้าวผ่าน ซึ่งในทางดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ดั้งเดิมหมายถึงช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนเข้าสู่ราศีเมษ อันเป็นสัญญาณเริ่มต้นรอบปีใหม่สุริยคติของหลายวัฒนธรรมในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ในอดีต ประเทศไทยถือเอาวันสงกรานต์เป็นวันขึ้นปีใหม่ทางการ จนกระทั่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ปรับเปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่เป็นวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2432 และต่อมาใน พ.ศ. 2484 รัฐบาลได้เปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่สากลเป็นวันที่ 1 มกราคม ถึงกระนั้น สงกรานต์ยังคงเป็นเทศกาลปีใหม่ประเพณีที่สำคัญที่สุดของไทย โดยองค์การยูเนสโก (UNESCO) ได้ขึ้นทะเบียน 'สงกรานต์ในประเทศไทย' ให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566

การเฉลิมฉลองประเพณีสงกรานต์เริ่มจากการทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระพุทธรูป และการรดน้ำดำหัวขอพรจากผู้สูงอายุเพื่อแสดงความกตัญญูและรับพรชัย นอกจากนี้ยังมีการร่วมกันขนทรายเข้าวัดเพื่อก่อเจดีย์ทราย สำหรับการเล่นสาดน้ำซึ่งเป็นกิจกรรมที่ได้รับความนิยมระดับโลกนั้น มีรากฐานมาจากการประพรมน้ำอบน้ำหอมอวยพรกันและช่วยคลายความร้อนในช่วงกลางเดือนเมษายน